Bokmålsfundamentalistane

Er lågmoms det som skal til? Redaktørane i dei to største nettavisene i Noreg likte dårleg då Norsk Målungdom hjelpte dei med å laga eigne versjonar av avisene maskinelt omsett til nynorsk. Dagbladet-redaktør Lars Helle blei så oppøst at han stoppa nynorskdb.no på mindre enn eit døger. Eigentleg burde han berre vera nøgd. Kvar ekstra annonsevising som stuntet bidrog til, førte til ekstra inntekter for Dagbladet.

"Identitet". "Tradisjon". "Dette er noko me har bestemt". Det var dei beste forklaringane dei kunne koma opp med på spørsmålet om kvifor deira eigne journalistar ikkje får bruka nynorsk på jobben. Ikkje heilt ukjent argumentasjon for andre mørkemenn – som tek avgjersler på vegne av andre i krikar og krokar elles i samfunnet. Men sidan dei ikkje klarar å finna andre argument, så er det kanskje ikkje så gale likevel? Ein gong må vel trollet sprekka?

Monster-motstanden mot nynorsk i riksavisene, er om lag like gamal som avisene, eller nynorsken for den del. Men måten me kommuniserer på har endra seg. Avstadane har blitt kortare. Nettavisene til Dagbladet og VG har fleire lesarar enn papirmødrene sine. Dei er også vorte meir riksaviser. Enno er hovudstaden verdas navle, men også i fleire lokalsamfunn spreidd ut over heile Noreg er VG Nett det mest lesne mediumet – og tovegskommunikasjonen mellom lesarane aukar. Då er det litt merkeleg at dei ikkje kan godta begge dei to offisielle målformene i kongeriket Noreg. Viss dei verkeleg har ambisjonar om å vera riksaviser og kommunisera med lesarane sine, meiner eg.

For to år sidan hoppa fleire redaktørar ut og ropa om åtak på ytringsfridomen. Friske takter frå Språkrådet føreslo å bruka økonomiske verkemiddel for å la avisjournalistane få bruka begge dei offisielle norske målformene. Det byrja med at bokmålsbrukar og tidlegare radiodirektør i NRK, Tor Fuglevik, føreslo å knyta momsfritaket til avisene til bruk av begge målføra. Aviser som nektar bruk av begge målformer burde mista pressestøtta, både når det gjeld direkte pressestøtte eller momsfritaket.

Kulturdepartementet skal no handsama tilrådingane frå Mediestøtteutvalet. Eit lite juleønskje er nokre nærmare vurderingar om forslaget til Fuglevik. Dersom departementet til dømes kjem fram til lågmoms for nettavisene, så kunne det vore heilt fint om dei knytte dette til om den enkelte riksavis tillét begge målformene eller ikkje. Når norske aviser får pressestøtte som momsfritak er det for å fremja presseideal som fri informasjon, debatt og samfunnskritikk. Men det er også for å fremja det norske språket – i begge sine offisielle målformer. At osloredaktørane ikkje forstår dette har lite med toleranse og mangfald å gjera. Det kunne jo vera kjekt å sjå om ei gulrot som lågmoms kunne endra på dette?

Svein Olav Langåker er prosjektleiar i nettavisa Framtida.no

Utskrift E-post

Fleire Nyhende

Sogn og Fjordane må vurdere nye kystkomm…

Kommunaldepartementet har bede Fylkesmannen i Sogn og Fjordane om å gjere ei ny vurdering av to kommunesamanslåingar i Nordfjord. 

Les meir

Kommune-svar gler Sanner

Fleire enn før er positive til kommunesamanslåingar, viser ei undersøking som kommunalminister Jan Tore Sanner (H) legg fram denne veka.

Les meir

Klassekampen-journalistar får nynorskpri…

 Får pris av Kulturdepartementet.

Les meir

Inntil 5,3 milliardar meir til kommunane…

Regjeringa legg opp til ein reell vekst i kommuneinntektene på mellom 4,3 og 5,3 milliardar kroner i 2018.

Les meir

Skald startar nynorsk bokklubb

 Forlaget Skald startar bokklubb for verdsklassikarar omsett til nynorsk.

Les meir

Mållaget glad for nynorskvennleg KrF-pro…

Noregs Mållag gler seg over at landsmøtet i KrF sist helg vedtok ein tydeleg nynorskpolitikk, ikkje minst ved å støtte sidemålsundervisninga i skulen.

Les meir

Slik blir studentar positive til nynorsk…

Studentar som har arbeidd med nynorske barnebøker i studietida, får meir positive haldningar til å bruka nynorsk barnelitteratur i barnehagen, går det fram av ny undersøking. 

Les meir

Har fått midlar til nynorske turbibliote…

Fylkesbiblioteket har fått støtte frå Nasjonalbiblioteket til prosjektet Nynorske turbibliotek i Sogn og Fjordane. Biblioteka skal inn i dagsturhyttene som skal byggast i alle kommunane våre.

Les meir

Nynorsk er ikkje nemnt med eitt ord i ny…

Nynorsksenteret og Noregs Mållag er skuffa. Statssekretær Magnus Thue seier nynorsk som skriftspråk ikkje er ein del av arbeidet til barnehagane.

Les meir

Høge kunstnarlege ambisjonar har gitt so…

Publikumstalet har dei siste seks åra lege på over 200 000, ein stabilitet teateret er særs nøgd med. 

Les meir

Dag og Tid får Fritt Ords pris

Vekeavisa Dag og Tid får Fritt Ords pris for 2017 for å ha skapt grundig og seriøs journalistikk som tar heile Noreg på alvor.

Les meir

Høgskular og universitet bryt mållova

Medan dei fleste institusjonane har for lite nynorsk, har Høgskulen i Volda for mykje.

Les meir

Språkrådet ber UiO om å bruke meir nynor…

Nynorskbruken ved Universitetet i Oslo er på veg oppover, men dei er langt frå å oppfylle krava i mållova. No vil Språkrådet ha endring.

Les meir

Nynorsk i skolane og lærarutdanninga

Fredag 28. april er det nynorskseminar på Høgskolen i Innlandet. Seminaret rettar seg mot lærarar, skoleleiarar, lærarutdannarar og andre interesserte.

Les meir

Maria Parr kjem til landstinget til LNK

  Sjå smakebitar frå programmet til Landstinget til LNK 8.-9.juni!

Les meir

Nynorskløft på Venstres landsmøte

Framleis eigen sidemålskarakter, 25 prosent nynorsk i NRK og stryka nynorskdidaktikk i lærarutdanninga er nokre av vedtaka frå Venstre sitt landsmøte.

Les meir

Fredrik Hope er ny leiar i Målungdommen

Vil kjempe for meir nynorsk i lærarutdanningane.

Les meir

– Viktig å formidla på nynorsk

Statssekretær Magnus Thue i Kunnskapsdepartementet fortel at Lesesenteret tar grep for å få meir nynorsk materiell gjennom Leseløyper.

Les meir

Boka om Lothepus kjem på Samlaget

– Det blir ei bok full av røvarhistorier.

Les meir

Sunnhordland er årets lokalavis

Årets lokalavis «byr opp til dans – og er tydeleg på at ho ønskjer kontakt både med lesarar og annonsørar».

Les meir

Høgskulen i Volda tek over Nynorsksenter…

Høgskulen i Volda tek over det faglege ansvaret for Nasjonalt senter for nynorsk i opplæringa, også kjent som Nynorsksenteret. 

Les meir

Han kan bli ny leiar for Målungdommen

Fredrik Hope vil bruke det neste året på nynorskmyteknusing. 

Les meir

SV vil pakka meir nynorsk i Den kulturel…

– Me meiner at me no har det klart beste partiprogrammet for nynorsk, seier Johnsen, fylkesleiar og stortingskandidat for Sogn og Fjordane SV.

Les meir

Opnar opp for meir nynorsk i VG

– Me har vore for rigide, seier VG-sjef Gard Steiro.

Les meir

E-sjefen er Årets nynorskbrukar

 Generalløytnant Morten Haga Lunde er kåra til Årets nynorskbrukar 2017.

Les meir

Fleire melder seg inn i Mållaget etter H…

Noregs Mållag fortel om auka medlemstal etter at Høgre sitt landsmøte vedtok å fjerne sidemålskarakteren. 

Les meir

Ungane skal bada i ord

Sveio kommune ønskjer å snu dårlege leseresultat til språksuksess, og det startar hos dei minste.

Les meir

Målmannen Torolv Hesthamar er død

Torolv Hesthamar var ei drivkraft bak skipinga av Landssamanslutninga for nynorskkommunar (LNK).

Les meir

Grepstad: – Språkpolitisk ubrukeleg

– Innstillinga frå Mediemangfaldsutvalet er språkpolitisk ubrukeleg, meiner direktør Ottar Grepstad i Nynorsk kultursentrum.

Les meir

Nynorsk leseaksjon på turné i Sogn og Fj…

Den nynorske leseaksjonen «Tid for ti» er på biblioteks-turné i Sogn og Fjordane. Målet er å vise fram breidda i nynorsk litteratur og stimulere til lesing.

Les meir

Målungdomen: – Vipps oss nynorsk

Heile 105 norske bankar melde i februar at dei skal gå saman med DNB om å utvide mobilbanktenesta Vipps. Leiaren i Norsk Målungdom, Synnøve Marie Sætre, meiner appen også...

Les meir

– Nynorsken betyr mykje for identiteten …

Hordaland Høgre snur – vil kjempa for å halda på eksamen og karakter i sidemål.

Les meir

Vil ha Venstre med på nynorskløft

Sveinung Rotevatn og Peder Lofnes Hauge med fleire forslag for å styrkja nynorsken.

Les meir

Uroleg for distriktsskulane i ny vestlan…

Stiller spørsmål ved fritt skuleval.

Les meir

Gir ut trong nynorsk ordliste

– Når eg ser kor mange som strevar med nynorsken, så trur eg dette kan ha noko for seg.

Les meir

Tvangssamanslåing av 13 kommunar

Nesten 100 kommunar blir slått saman.

Les meir

Slik kjem du deg til Landstinget

Slik kjem du deg til Ulsteinvik:

Les meir

PROGRAM FOR LANDSTINGET TIL LNK 2017

Sjå kva som skjer på Landstinget til LNK i Ulsteinvik, 8.-9. juni!

Les meir

Høgskulen på Vestlandet får fire fakulte…

Styret for Høgskulen på Vestlandet går inn for at høgskulen får fire fakultet. Det er eitt meir enn tilrådinga frå rektor.

Les meir

Stramme skulebudsjett rammar biblioteka

Fleire organisasjonar vil ha tydelegare lovverk om skulebiblioteka, som ifølgje Bibliotekforeningen taper budsjettkampen om knappe ressursar.

Les meir

Eid og Selje på namnejakt

Nordfjordkommunane Eid og Selje er samde om å slå seg saman frå 2020. Men spørsmålet om kva namn den nye kommunen skal få, står framleis ope.

Les meir

– Sunnfjord-kommune bør heite Indre Sunn…

Språkrådet rår samanslåingskommunane i Sunnfjord til å kalle den nye storkommunen for Indre Sunnfjord, eventuelt Førde, skriv avisa Firda.

Les meir

Suksess med Nynorske lesefrø

Kjøper oftare bøker på nynorsk, syng oftare på nynorsk, les oftare og fleire låner ut bøker til heimane.

Les meir

Tiårsrekord i medlemstal for målungdomme…

Verving på stand og "målferd" er nøkkelen for Norsk målungdom, som ikkje har hatt så høge medlemstal sidan 2007.

Les meir

Hordland og Sogn og Fjordane blir eitt

Fylka har gitt kvarande sitt ja, og slår seg saman til Vestlandet frå 2020.

Les meir

Nei takk til reklame på engelsk

Eit fleirtal av befolkninga synest reklame retta mot nordmenn bør vere på norsk, viser ei ny undersøking frå Språkrådet.

Les meir

Etterlyser nynorsk i rammeplanen for bar…

Nasjonalt senter for nynorsk i opplæringa åtvarar mot konsekvensane av å ikkje møta nok nynorsk i barnehagane.

Les meir

Spirande leseglede i barnehagane

Prosjektet «Nynorske lesefrø» bidreg til å ufarleggjera nynorsk ved Talgje barnehage i Finnøy.

Les meir

– Det er ikkje alltid eg gidd å ta fram …

Sidan 90-talet har nynorskdelen i grunnskulen i Fjell vorte halvert. Forskarar ved Universitetet i Bergen vil finna ut kva som kan gjerast.

Les meir

Å skriva nynorsk treng ikkje vera så van…

Det beste rådet til språkprofessoren for å skriva rett og godt nynorsk: lytt til din eigen dialekt!

Les meir

Han gir deg Trump på nynorsk

Den nye Allkunne-redaktøren Per Magnus Finnanger Sandsmark ønskjer å få folk som trur dei ikkje likar noko som helst, til å like kva som helst.

Les meir

Ap-nei til ny runde i kommunereforma

Arbeidarpartiet avviser ein ny runde i kommunereforma, og partileiar Jonas Gahr Støre seier samanslåingar må baserast på fri vilje.

Les meir

Nynorske barnehagar syng og les mest på …

– Born må ikkje bli fråtatt sjansen til å lytta seg inn i skriftspråket, åtvarar Anne Høigård.

Les meir

Har oppdatert det mest omfattande ettern…

Gir ut etternamnleksikonet på Samlaget.

Les meir

Ap lovar å skilje tvangssamanslåtte komm…

Arbeidarpartiet vil innvilge skilsmisse til kommunar som blir slått saman med tvang om dei vinn valet til hausten.

Les meir

Elevar vil lese nynorsk

Påmeldinga til den nasjonale nynorske leseaksjonen Tid for ti blei fullteikna ei veke før fristen. 

Les meir

Hordaland + Sogn og Fjordane = Nynorsk

Nynorsk blir administrasjonsspråket i den nye, samenslegne Vestlandsregionen, melder NRK.

Les meir

Vestlandsregionen blir «Vestlandet»

Intensjonsplanen for fylkesfusjonen var ferdig forhandla tysdag.

Les meir

Nytt frå NRK

  • Grønt lys for dyr lungekreftmedisin
    Norske lungekreftpasienter vil nå få tilbud om immunterapi også som første behandlingsvalg. Det bestemte Beslutningsforum for nye metoder mandag, skriver Dagens Medisin. Dermed kan norske pasienter få immunterapi også før annen behandling er forsøkt.
  • Trump: Nevnte aldri Israel
    Etter pressekonferansen med Israels statsminister Benjamin Netanyahu sa Trump at han aldri nevnte Israel da han møtte blant andre Russlands utenriksminister Sergej Lavrov på Det ovale kontor. – Jeg nevnte aldri Israel, sa Trump til pressen.
  • – Iran vil aldri ha atomvåpen
    På en felles pressekonferanse med Israels statsminister Benjamin Netanyahu sier Donald Trump sier at atomavtalen Obama inngikk med Iran, er elendig for USA. – Tro meg. Iran vil aldri ha et kjernefysisk, sa Trump.
  • Palestiner drept på Vestbredden
    Israelsk politi har skutt og drept en palestiner på Vestbredden, etter at mannen ifølge dem gikk til angrep med kniv. Ifølge israelsk politi fant hendelse sted i Abu Dis rett øst for Jerusalem, omtrent samtidig med at Trump besøkte Jerusalems gamleby
  • 15-åring tiltalt for drapsforsøk
    En 15 år gammel gutt er tiltalt for drapsforsøk på en mann som måkte snø i Malmö i Sør-Sverige en natt i februar i år. 15-åringen er tiltalt for å ha skutt mannen med flere skudd i hodet og ryggen. Mannen ble alvorlig såret, men overlevde, skriver NTB.
  • Nekter å gi fra seg dokumenter
    Trumps sparkede sikkerhetsrådgiver Michael Flynn vil ikke etterkomme anmodningen om å gi fra seg dokumenter til Senatets etterretningskomité, ifølge AP. Flynn påberoper seg retten til å la være å vitne mot seg selv, opplyser en kilde til nyhetsbyrået

Nytt frå Framtida