Bokmålsfundamentalistane

Er lågmoms det som skal til? Redaktørane i dei to største nettavisene i Noreg likte dårleg då Norsk Målungdom hjelpte dei med å laga eigne versjonar av avisene maskinelt omsett til nynorsk. Dagbladet-redaktør Lars Helle blei så oppøst at han stoppa nynorskdb.no på mindre enn eit døger. Eigentleg burde han berre vera nøgd. Kvar ekstra annonsevising som stuntet bidrog til, førte til ekstra inntekter for Dagbladet.

"Identitet". "Tradisjon". "Dette er noko me har bestemt". Det var dei beste forklaringane dei kunne koma opp med på spørsmålet om kvifor deira eigne journalistar ikkje får bruka nynorsk på jobben. Ikkje heilt ukjent argumentasjon for andre mørkemenn – som tek avgjersler på vegne av andre i krikar og krokar elles i samfunnet. Men sidan dei ikkje klarar å finna andre argument, så er det kanskje ikkje så gale likevel? Ein gong må vel trollet sprekka?

Monster-motstanden mot nynorsk i riksavisene, er om lag like gamal som avisene, eller nynorsken for den del. Men måten me kommuniserer på har endra seg. Avstadane har blitt kortare. Nettavisene til Dagbladet og VG har fleire lesarar enn papirmødrene sine. Dei er også vorte meir riksaviser. Enno er hovudstaden verdas navle, men også i fleire lokalsamfunn spreidd ut over heile Noreg er VG Nett det mest lesne mediumet – og tovegskommunikasjonen mellom lesarane aukar. Då er det litt merkeleg at dei ikkje kan godta begge dei to offisielle målformene i kongeriket Noreg. Viss dei verkeleg har ambisjonar om å vera riksaviser og kommunisera med lesarane sine, meiner eg.

For to år sidan hoppa fleire redaktørar ut og ropa om åtak på ytringsfridomen. Friske takter frå Språkrådet føreslo å bruka økonomiske verkemiddel for å la avisjournalistane få bruka begge dei offisielle norske målformene. Det byrja med at bokmålsbrukar og tidlegare radiodirektør i NRK, Tor Fuglevik, føreslo å knyta momsfritaket til avisene til bruk av begge målføra. Aviser som nektar bruk av begge målformer burde mista pressestøtta, både når det gjeld direkte pressestøtte eller momsfritaket.

Kulturdepartementet skal no handsama tilrådingane frå Mediestøtteutvalet. Eit lite juleønskje er nokre nærmare vurderingar om forslaget til Fuglevik. Dersom departementet til dømes kjem fram til lågmoms for nettavisene, så kunne det vore heilt fint om dei knytte dette til om den enkelte riksavis tillét begge målformene eller ikkje. Når norske aviser får pressestøtte som momsfritak er det for å fremja presseideal som fri informasjon, debatt og samfunnskritikk. Men det er også for å fremja det norske språket – i begge sine offisielle målformer. At osloredaktørane ikkje forstår dette har lite med toleranse og mangfald å gjera. Det kunne jo vera kjekt å sjå om ei gulrot som lågmoms kunne endra på dette?

Svein Olav Langåker er prosjektleiar i nettavisa Framtida.no

Utskrift E-post

Fleire Nyhende

Vedum fryktar meir sentralisering med Ve…

Sp-leiar Trygve Slagsvold Vedum fryktar regjeringa blir endå meir sentraliserande med Venstre i regjering. Han meiner partiet dreiv eit dobbeltspel i valkampen.

Les meir

Venstre-ordførarar delte om regjeringsfo…

Tre av Venstres sju ordførarar seier ja til vedtaket om at partiet skal gå i regjeringsforhandlingar. Tre seier nei, og éin sit på gjerdet.

Les meir

Marit Eikemo får 100.000 kroner i stipen…

  Forfattaren Marit Eikemo har fått eit arbeidsstipend frå Det Norske Samlaget på 100.000 kroner. 

Les meir

Mållaget lyser ut stipend

Noregs Mållag vil ha søkarar til to nynorskstipend på 50.000 kroner kvar til prosjekt som kan fremje nynorsken.

Les meir

Regjeringa justerer grensene i kystkommu…

  Kommunal- og moderniseringsdepartementet har vedteke at grensa mellom Vågsøy kommune og kommunane Eid/Selje i Sogn og Fjordane blir justert slik at området Bryggja blir flytta frå Vågsøy til Eid/Selje. 

Les meir

Hareides nei til kommunetvang får Vedum …

KrF påfører regjeringa eit nederlag i kommunereforma når partiet seier ja til at Leka og Bindal likevel ikkje må tvingast saman med Vikna og Nærøy.

Les meir

No får innvandrarane læra nynorsk i Tysn…

Tysnes kommune blir den 49. kommunen i landet som går over til nynorsk opplæring for vaksne innvandrarar.

Les meir

Ny rapport kritiserer kommune-avrøysting…

Ein ny rapport frå Institutt for samfunnsforskning (ISF) har undersøkt gjennomføringa av folkeavrøystingane i samband med kommunereforma. Konklusjonen er at nesten ein tredel av avrøystingane var udemokratiske.

Les meir

– Kommunesamanslåing kan svekkje lokalde…

I 2020 blir 426 kommunar redusert til 354. Det inneber, i fleire tilfelle, større avstandar mellom folk og den politiske leiinga. Dette kan føre til at periferien blir meir perifer...

Les meir

Ravatn kan vinna internasjonal litteratu…

Ho er éin av to nynorskforfattarar på langlista til Dublin Literary Award.

Les meir

Ordførarar reagerer på at færre kommunar…

Inkluderings- og mangfaldsdirektoratet har bestemt at 210 kommunar skal busette flyktningar i 2018. Det er ein reduksjon på 200 kommunar frå i år. Dette får ordførarar i fleire mindre kommunar...

Les meir

Kjem med bok om E134 Haukelivegen

Geir Hus med bok om mat, natur og kultur mellom aust og vest. I desse dagar kjem Geir K. Hus si nye bok om E134 Haukelivegen. Lesarane får vere med på...

Les meir

KrF støttar millionpakke til nynorsken

– Får mykje nynorsk igjen per krone, seier Tore Storehaug (KrF).  

Les meir

Nynorsk redaktørpris 2017 til Gard Steir…

Ansvarleg redaktør og administrerande direktør i VG, Gard Steiro, får Nynorsk redaktørpris for 2017. 

Les meir

Rekordopplag for nynorsk leseaksjon: – H…

Snart er 20 000 tekstsamlingar på veg til skular og bibliotek i heile Noreg. Det er klart for Tid for ti-aksjon 2018.

Les meir

Kommune skuffa over kutt i eigedomsskatt…

Regjeringa fjernar eigedomsskatten for monstermastene som vart sett opp i Hardanger. Det utgjer eit skattetap på 1,2 millionar kroner for Granvin kommune.

Les meir

Bø Mållag vil redde Bø-dialekten

Bø Mållag i Telemark har late seg inspirere av prosjektet Hått halling i Hallingdal og vil kjempe for å bevare den lokale dialekten, bøhering.

Les meir

Nynorskkommune sende ut spørjeundersøkin…

Nynorskkommunen Vinje i Telemark sende ut ei spørjeundersøking på bokmål til innbyggjarane sine. Det har vekt reaksjonar.

Les meir

– No må nynorskkommunane bruka marknadsm…

Gudrun Kløve Juuhl ber kommunane gå saman om å krevja digitale læremiddel på nynorsk.

Les meir

Ber om skjerpa språkkrav for TV2

Kringkastingsringen meiner det er sjølvsagt at TV2 framleis skal ha krav til at kanalen må bruka både nynorsk og bokmål.

Les meir

Spreier nynorskglede med Nynorskdagane i…

Maria Rye har brukt denne veka på høgtlesing av nynorske barnebøker på dei første Nynorskdagane i Radøy.

Les meir

Tre av fire nynorskelevar må bruka digit…

Mange elevar er tvinga til å bruka digitale læremiddel på bokmål fordi dei ikkje finst på nynorsk. Mållaget ber staten ta grep.

Les meir

Rift om ny Maria Parr-bok i utlandet

Snart kan lesarar i tretten andre land få lesa «Keeperen og havet».

Les meir

Salaam alaikum – språklege verdiar

Dei nasjonale forskingsdagane har eit nytt tema kvart år. I fjor var temaet «grenser», mens Forskingsdagane 2017 spør: «Kva gjer noko verdifullt?»

Les meir

KrF opnar for å oppheve kommunetvang

Dersom kommunane ber om det, er fleire KrF-representantar opne for å gjera om på tvangssamanslåingar av kommunar.  

Les meir

KrF lovar kamp om landbruk og distrikt

Fylkeslaga i KrF er einige om at distrikt og landbruk står høgt oppe på prioriteringslista.

Les meir

Utvalet som skal foreslå ny vallov snart…

Utvalet som skal lage forslag til ny vallov og vurdere endringar i den norske valordninga, har sitt første møte 16. oktober.

Les meir

Vil jobba for nynorsken i Stortinget

Liv Kari Eskeland (H) får følgje med fleire markerte nynorskfolk i det nye Stortinget. Ottar Grepstad meiner valresultatet kan styrkja nynorsken.

Les meir

Ordbok-app gir definisjonar på bokmål og…

Har du ei gammal lefse av ei ordbok, kan ho få kvile no. Ein app gir deg moglegheit til å søkje i både Nynorskordboka og Bokmålsordboka.

Les meir

Framleis vanskeleg å lesa politiske prog…

Lesbarheitsindeks avslører tungt språk i partiprogramma.

Les meir

Marit Eikemo tildelt Amalie Skram-prisen

Prisen blir delt ut på Amalie Skrams fødselsdag, 22. august, og skal gå til «ein kvinneleg, skjønnlitterær forfattar som skriv i Amalie Skrams ånd».

Les meir

Seks av ti meiner regjeringa bidrar til …

59 prosent meiner politikken regjeringa fører, bidrar til auka sentralisering i Noreg, viser ei ny undersøking.

Les meir

Opplæring i nynorsk for vaksne framandsp…

Her finn du læremiddel i nynorsk for framandspråklege – og oversikt over kva kommunar som tilbyr opplæring i nynorsk for vaksne innvandrarar.

Les meir

Allkunne i vekst

Sidan starten for ni år sidan, har det vore ein vekst for det nynorske, digitale oppslagsverket Allkunne. 

Les meir

Tverrpolitisk støtte til digital ordbok

Politikarane i Møre og Romsdal støttar planane om ei digital ordbok som eit fellesprosjekt mellom Universitetet i Bergen og Høgskulen i Volda. 

Les meir

– Berre Venstre vil ta språkpolitikken t…

  I 2009 sende Stortinget frå seg språkpolitikken, men der var ingen mottakar, meiner Nynorsk kultursentrum. Berre Venstre har programfesta at Stortinget skal vedta ei ny språklov, og partiet vil ha det...

Les meir

Desse politikarane får leike leksikonred…

Nettleksikonet Allkunne har invitert politikarar frå alle parti til å vere gjesteredaktør før valet.

Les meir

Stortingsvalet er i gang – i dag kan du …

For fire år sidan stemte tre av ti før sjølve valdagen.

Les meir

Lyden av nynorsk manglar

Svært få av lydbøkene som kjem ut er på nynorsk. Lydbokforlaget trur det kan skuldast at det kjem ut lite krim og mykje lyrikk på nynorsk.

Les meir

Utkantbutikkar får støtte for å overleve

Ei ny støtteordning kan gi utkantbutikkar betalt for å yte sørvistenester til lokalsamfunna. Så langt har 28 butikkar over heile landet fått støtte.

Les meir

Folk frå Sogn og Fjordane arbeider lengs…

og Fjordane arbeider lengst Foto: Colourbox Sogn og Fjordane Folk frå Sogn og Fjordane står lengst i arbeidslivet, viser nye tal frå Nav.

Les meir

Får lokale namn på skilta

125 vegskilt på Sotra er feil, etter at Fjell kommune vedtok nye stadnamn på 1990-talet. No byter dei ut skilta.

Les meir

Mæland seier nei til turistskatt

Næringsminister Monica Mæland oppfordrar kommunar til å finne si indre kremmarånd i staden for å be om turistskatt. – Lån pengar, bygg toalett, ta betalt, seier ho.

Les meir

No er det snart ingen grunnar igjen til …

  Nesten éin av tre som brukar ordboka på nett, gjer det frå mobilen. No gjer Universitetet i Bergen det endå enklare, og gjev ut ein mobilapp for ordbøkene.

Les meir

Jensen nektar å gi kommunekompensasjon f…

Framstegsparti-leiar Siv Jensen vil ikkje gi kommunane kompensasjon for tap av eigedomsskatten som partiet lover å fjerne om dei får halde fram i regjering.

Les meir

Det lågaste publikumstalet på årevis for…

Dei nynorske festspela i Ørsta i helga hadde sitt lågaste besøkstal på fleire år.

Les meir

Regjeringa har konludert: Språkrådet bli…

Språkfaglege vurderingar talar mot å flytta Språkrådet ut av hovudstaden, meiner kulturminister Linda Hofstad Helleland.

Les meir

Dei nynorske festspela vil ha tabu ut i …

Både festspeldiktar Lars Mæhle og språksamlaren Ivar Aasen har tatt opp tabu, som er tema under Dei nynorske festspela 2017.

Les meir

30 kommunar har mista fleire hundre mill…

Regjeringa fasar ut kompensasjonsordninga som gav næringsliv i distrikta opp i 500 millionar kroner årleg. No krev Stortinget konsekvensutgreiing av utfasinga, skriv Nationen.

Les meir

Ferrante-feber gir Samlaget størst vekst…

Samlaget er igjen inne blant Noregs ti største forlag, og er det av dei ti største forlaga som aukar mest.

Les meir

Ragnhild Sofie Selstø er ny journalist i…

Skal mellom anna jobba med Fritt Ord-støtta prosjekt om identitet i stortingsvalet.

Les meir

NRK snur: «Hjemmebane» blir «Heimebane»

  TV-serien frå Høddvoll stadion får namnet sitt på nynorsk likevel.

Les meir

Endeleg nynorsk på iPhone og iPad

– Flott for alle oss nynorskbrukarar som har iPhone, seier leiar i Norsk Målungdom.

Les meir

Mållaget reagerer på Hjemmebane

Sunnmøre Mållag meiner den nye storsatsinga frå NRK som er spelt inn i Ulsteinvik bør heite Heimebane. NRK er på ballen.

Les meir

Landstinget 2017: Påmeldingsfristen nærm…

Merk av 8.-9. juni i kalenderen og meld deg på før fristen går ut!

Les meir

Kommune-svar gler Sanner

Fleire enn før er positive til kommunesamanslåingar, viser ei undersøking som kommunalminister Jan Tore Sanner (H) legg fram denne veka.

Les meir

Klassekampen-journalistar får nynorskpri…

 Får pris av Kulturdepartementet.

Les meir

Inntil 5,3 milliardar meir til kommunane…

Regjeringa legg opp til ein reell vekst i kommuneinntektene på mellom 4,3 og 5,3 milliardar kroner i 2018.

Les meir

Nytt frå NRK

  • Islamister i protest mot Trump
    Tusenvis av tilhengere av islamistiske partier i Pakistan demonstrerte mot at USA anerkjente Jerusalem som Israels hovedstad. Tilhengere av det islamistiske partiet Jamaat-e-Islami var i Karachi, mens tilhengere av islamisten Hafiz Saeed var i Lahore.
  • Åtte drept, 42 skadd i kirkeangrep
    Minst åtte mennesker ble drept og 30 skal være såret etter selvmordsangrepet i en metodistkirke i Quetta i Pakistan søndag, melder nyhetsbyrået AP. To av de omkomne skal være kvinner, og flere er kritisk skadde.
  • Mann omkom på E39 i Trøndelag
    En mann mistet livet i da to biler støtte sammen på E39 ved Storsandtunnellen i Skaun i Sør-Trøndelag søndag. Den ene bilføreren fikk livreddende førstehjelp på stedet, men livet sto ikke til å redde, opplyser politiet.
  • Brann Ørlandet
    Politiet melder om brann i en enebolig på Uthaug på Ørlandet. Nødetatene på stedet og tar hånd om to personer.
  • Kinesisk massebryllup i Sri Lanka
    I tradisjonelle drakter fra Kina og Sri Lanka giftet 50 kinesiske par seg i en masseseremoni i Sri Lankas hovedstad for å markere 60-årsdagen for det diplomatiske forholdet mellom de to landene. Politikere og diplomater var også til stede, ifølge AP.
  • Stans i togtrafikk i Groruddalen
    Togtrafikken er stengt mellom Bryn og Lørenskog for opprydding, etter at et tømmertog mistet lasten ved Grorud stasjon lørdag kveld. Bane Nor kan ikke si når strekningen kan åpne for togtrafikk fordi det er skader på sporet som må utbedres.

Nytt frå Framtida

  • Bokmelding: «Under»

    Ela har vokst opp på ein barneheim i framtidige Kina. Historien er satt så langt fram i tid at vår framtid blir deira fortid. Det har vore mange revolusjonar og sivilisasjonar som har gått til grunne. I likskap med alle andre jenter jobbar Ela på ein fabrikk styrt av Ingmor. Ho er ein leiar som […]

    The post Bokmelding: «Under» appeared first on Framtida.

  • Korleis få elevane til å like og meistre nynorsk?

    Det er ein kjent sak at ikkje alle elevar i skulen liker nynorsk. «Spynorsk mordliste» har det vore skrive på mange nynorske ordbøker gjennom tidene. Lærarar blir ofte stilt spørsmål om kvifor vi må ha to skriftspråk, og kva poenget med nynorsk er. Ikkje alle klarer å svare truverdig på spørsmålet. I dette innlegget reflekterer […]

    The post Korleis få elevane til å like og meistre nynorsk? appeared first on Framtida.

  • Det tettar seg til i nynorsktoppen

    – Det gler meg at me har hatt ein så stor auke i nynorskelevar, seier ordførar Marie Elisabeth Lunde Bruarøy (H) til Framtida.no. Os kommune, rett sør for Bergen, manglar no berre 23 elevar før kommunen har passert talet på nynorskelevar i Stord. Stord har lenge vore kommunen med flest nynorskelevar i Noreg. Men for […]

    The post Det tettar seg til i nynorsktoppen appeared first on Framtida.

  • Gje lærarstudentane nynorskkompetanse!

    Resolusjon vedteken av landsstyret i Pedagogstudentane. Først publisert i Utdanningsnytt. I Noreg har vi to sidestilte skriftspråk, nynorsk og bokmål. Om lag 12 % av alle elevar i grunnskulen har nynorsk som sitt opplæringsmål, og har dermed krav på å få undervising på nynorsk. Den viktigaste føresetnaden for at dei får det, er at læraren […]

    The post Gje lærarstudentane nynorskkompetanse! appeared first on Framtida.

  • Sveio er kåra til årets nynorskkommune

    Kulturdepartementet heidrar Sveio kommune i Hordaland for det særskilte språklege medvitet kommunen syner. Kommunen arbeider systematisk og grundig for å halde nynorsken levande i ein region der målforma er under press. Sveio kommune har sett kor viktig det er å begynne med nynorskopplæring for barn og unge så tidleg som råd. Difor lever målforma i […]

    The post Sveio er kåra til årets nynorskkommune appeared first on Framtida.

  • Sikrar millionløft for nynorsken

    Venstre og KrF har blitt samde med regjeringspartia om eit løft for nynorsken i forhandlingane om nytt statsbudsjett. – Noregs Mållag er veldig glade for dei auka løyvingane til både oss, Det Norske Samlaget og mange andre gode tiltak. Det viktigaste er likevel at løyvinga til Landssamanslutninga av nynorskkommunar (LNK) er på plass, og sikrar […]

    The post Sikrar millionløft for nynorsken appeared first on Framtida.