Bokmålsfundamentalistane

Er lågmoms det som skal til? Redaktørane i dei to største nettavisene i Noreg likte dårleg då Norsk Målungdom hjelpte dei med å laga eigne versjonar av avisene maskinelt omsett til nynorsk. Dagbladet-redaktør Lars Helle blei så oppøst at han stoppa nynorskdb.no på mindre enn eit døger. Eigentleg burde han berre vera nøgd. Kvar ekstra annonsevising som stuntet bidrog til, førte til ekstra inntekter for Dagbladet.

"Identitet". "Tradisjon". "Dette er noko me har bestemt". Det var dei beste forklaringane dei kunne koma opp med på spørsmålet om kvifor deira eigne journalistar ikkje får bruka nynorsk på jobben. Ikkje heilt ukjent argumentasjon for andre mørkemenn – som tek avgjersler på vegne av andre i krikar og krokar elles i samfunnet. Men sidan dei ikkje klarar å finna andre argument, så er det kanskje ikkje så gale likevel? Ein gong må vel trollet sprekka?

Monster-motstanden mot nynorsk i riksavisene, er om lag like gamal som avisene, eller nynorsken for den del. Men måten me kommuniserer på har endra seg. Avstadane har blitt kortare. Nettavisene til Dagbladet og VG har fleire lesarar enn papirmødrene sine. Dei er også vorte meir riksaviser. Enno er hovudstaden verdas navle, men også i fleire lokalsamfunn spreidd ut over heile Noreg er VG Nett det mest lesne mediumet – og tovegskommunikasjonen mellom lesarane aukar. Då er det litt merkeleg at dei ikkje kan godta begge dei to offisielle målformene i kongeriket Noreg. Viss dei verkeleg har ambisjonar om å vera riksaviser og kommunisera med lesarane sine, meiner eg.

For to år sidan hoppa fleire redaktørar ut og ropa om åtak på ytringsfridomen. Friske takter frå Språkrådet føreslo å bruka økonomiske verkemiddel for å la avisjournalistane få bruka begge dei offisielle norske målformene. Det byrja med at bokmålsbrukar og tidlegare radiodirektør i NRK, Tor Fuglevik, føreslo å knyta momsfritaket til avisene til bruk av begge målføra. Aviser som nektar bruk av begge målformer burde mista pressestøtta, både når det gjeld direkte pressestøtte eller momsfritaket.

Kulturdepartementet skal no handsama tilrådingane frå Mediestøtteutvalet. Eit lite juleønskje er nokre nærmare vurderingar om forslaget til Fuglevik. Dersom departementet til dømes kjem fram til lågmoms for nettavisene, så kunne det vore heilt fint om dei knytte dette til om den enkelte riksavis tillét begge målformene eller ikkje. Når norske aviser får pressestøtte som momsfritak er det for å fremja presseideal som fri informasjon, debatt og samfunnskritikk. Men det er også for å fremja det norske språket – i begge sine offisielle målformer. At osloredaktørane ikkje forstår dette har lite med toleranse og mangfald å gjera. Det kunne jo vera kjekt å sjå om ei gulrot som lågmoms kunne endra på dette?

Svein Olav Langåker er prosjektleiar i nettavisa Framtida.no

Utskrift E-post

Fleire Nyhende

Nynorskkommune sende ut spørjeundersøkin…

Nynorskkommunen Vinje i Telemark sende ut ei spørjeundersøking på bokmål til innbyggjarane sine. Det har vekt reaksjonar.

Les meir

– No må nynorskkommunane bruka marknadsm…

Gudrun Kløve Juuhl ber kommunane gå saman om å krevja digitale læremiddel på nynorsk.

Les meir

Ber om skjerpa språkkrav for TV2

Kringkastingsringen meiner det er sjølvsagt at TV2 framleis skal ha krav til at kanalen må bruka både nynorsk og bokmål.

Les meir

Spreier nynorskglede med Nynorskdagane i…

Maria Rye har brukt denne veka på høgtlesing av nynorske barnebøker på dei første Nynorskdagane i Radøy.

Les meir

Tre av fire nynorskelevar må bruka digit…

Mange elevar er tvinga til å bruka digitale læremiddel på bokmål fordi dei ikkje finst på nynorsk. Mållaget ber staten ta grep.

Les meir

Rift om ny Maria Parr-bok i utlandet

Snart kan lesarar i tretten andre land få lesa «Keeperen og havet».

Les meir

Salaam alaikum – språklege verdiar

Dei nasjonale forskingsdagane har eit nytt tema kvart år. I fjor var temaet «grenser», mens Forskingsdagane 2017 spør: «Kva gjer noko verdifullt?»

Les meir

KrF opnar for å oppheve kommunetvang

Dersom kommunane ber om det, er fleire KrF-representantar opne for å gjera om på tvangssamanslåingar av kommunar.  

Les meir

KrF lovar kamp om landbruk og distrikt

Fylkeslaga i KrF er einige om at distrikt og landbruk står høgt oppe på prioriteringslista.

Les meir

Utvalet som skal foreslå ny vallov snart…

Utvalet som skal lage forslag til ny vallov og vurdere endringar i den norske valordninga, har sitt første møte 16. oktober.

Les meir

Vil jobba for nynorsken i Stortinget

Liv Kari Eskeland (H) får følgje med fleire markerte nynorskfolk i det nye Stortinget. Ottar Grepstad meiner valresultatet kan styrkja nynorsken.

Les meir

Ordbok-app gir definisjonar på bokmål og…

Har du ei gammal lefse av ei ordbok, kan ho få kvile no. Ein app gir deg moglegheit til å søkje i både Nynorskordboka og Bokmålsordboka.

Les meir

Framleis vanskeleg å lesa politiske prog…

Lesbarheitsindeks avslører tungt språk i partiprogramma.

Les meir

Marit Eikemo tildelt Amalie Skram-prisen

Prisen blir delt ut på Amalie Skrams fødselsdag, 22. august, og skal gå til «ein kvinneleg, skjønnlitterær forfattar som skriv i Amalie Skrams ånd».

Les meir

Seks av ti meiner regjeringa bidrar til …

59 prosent meiner politikken regjeringa fører, bidrar til auka sentralisering i Noreg, viser ei ny undersøking.

Les meir

Opplæring i nynorsk for vaksne framandsp…

Her finn du læremiddel i nynorsk for framandspråklege – og oversikt over kva kommunar som tilbyr opplæring i nynorsk for vaksne innvandrarar.

Les meir

Allkunne i vekst

Sidan starten for ni år sidan, har det vore ein vekst for det nynorske, digitale oppslagsverket Allkunne. 

Les meir

Tverrpolitisk støtte til digital ordbok

Politikarane i Møre og Romsdal støttar planane om ei digital ordbok som eit fellesprosjekt mellom Universitetet i Bergen og Høgskulen i Volda. 

Les meir

– Berre Venstre vil ta språkpolitikken t…

  I 2009 sende Stortinget frå seg språkpolitikken, men der var ingen mottakar, meiner Nynorsk kultursentrum. Berre Venstre har programfesta at Stortinget skal vedta ei ny språklov, og partiet vil ha det...

Les meir

Desse politikarane får leike leksikonred…

Nettleksikonet Allkunne har invitert politikarar frå alle parti til å vere gjesteredaktør før valet.

Les meir

Stortingsvalet er i gang – i dag kan du …

For fire år sidan stemte tre av ti før sjølve valdagen.

Les meir

Lyden av nynorsk manglar

Svært få av lydbøkene som kjem ut er på nynorsk. Lydbokforlaget trur det kan skuldast at det kjem ut lite krim og mykje lyrikk på nynorsk.

Les meir

Utkantbutikkar får støtte for å overleve

Ei ny støtteordning kan gi utkantbutikkar betalt for å yte sørvistenester til lokalsamfunna. Så langt har 28 butikkar over heile landet fått støtte.

Les meir

Folk frå Sogn og Fjordane arbeider lengs…

og Fjordane arbeider lengst Foto: Colourbox Sogn og Fjordane Folk frå Sogn og Fjordane står lengst i arbeidslivet, viser nye tal frå Nav.

Les meir

Får lokale namn på skilta

125 vegskilt på Sotra er feil, etter at Fjell kommune vedtok nye stadnamn på 1990-talet. No byter dei ut skilta.

Les meir

Mæland seier nei til turistskatt

Næringsminister Monica Mæland oppfordrar kommunar til å finne si indre kremmarånd i staden for å be om turistskatt. – Lån pengar, bygg toalett, ta betalt, seier ho.

Les meir

No er det snart ingen grunnar igjen til …

  Nesten éin av tre som brukar ordboka på nett, gjer det frå mobilen. No gjer Universitetet i Bergen det endå enklare, og gjev ut ein mobilapp for ordbøkene.

Les meir

Jensen nektar å gi kommunekompensasjon f…

Framstegsparti-leiar Siv Jensen vil ikkje gi kommunane kompensasjon for tap av eigedomsskatten som partiet lover å fjerne om dei får halde fram i regjering.

Les meir

Det lågaste publikumstalet på årevis for…

Dei nynorske festspela i Ørsta i helga hadde sitt lågaste besøkstal på fleire år.

Les meir

Regjeringa har konludert: Språkrådet bli…

Språkfaglege vurderingar talar mot å flytta Språkrådet ut av hovudstaden, meiner kulturminister Linda Hofstad Helleland.

Les meir

Dei nynorske festspela vil ha tabu ut i …

Både festspeldiktar Lars Mæhle og språksamlaren Ivar Aasen har tatt opp tabu, som er tema under Dei nynorske festspela 2017.

Les meir

30 kommunar har mista fleire hundre mill…

Regjeringa fasar ut kompensasjonsordninga som gav næringsliv i distrikta opp i 500 millionar kroner årleg. No krev Stortinget konsekvensutgreiing av utfasinga, skriv Nationen.

Les meir

Ferrante-feber gir Samlaget størst vekst…

Samlaget er igjen inne blant Noregs ti største forlag, og er det av dei ti største forlaga som aukar mest.

Les meir

Ragnhild Sofie Selstø er ny journalist i…

Skal mellom anna jobba med Fritt Ord-støtta prosjekt om identitet i stortingsvalet.

Les meir

NRK snur: «Hjemmebane» blir «Heimebane»

  TV-serien frå Høddvoll stadion får namnet sitt på nynorsk likevel.

Les meir

Endeleg nynorsk på iPhone og iPad

– Flott for alle oss nynorskbrukarar som har iPhone, seier leiar i Norsk Målungdom.

Les meir

Mållaget reagerer på Hjemmebane

Sunnmøre Mållag meiner den nye storsatsinga frå NRK som er spelt inn i Ulsteinvik bør heite Heimebane. NRK er på ballen.

Les meir

Landstinget 2017: Påmeldingsfristen nærm…

Merk av 8.-9. juni i kalenderen og meld deg på før fristen går ut!

Les meir

Kommune-svar gler Sanner

Fleire enn før er positive til kommunesamanslåingar, viser ei undersøking som kommunalminister Jan Tore Sanner (H) legg fram denne veka.

Les meir

Klassekampen-journalistar får nynorskpri…

 Får pris av Kulturdepartementet.

Les meir

Inntil 5,3 milliardar meir til kommunane…

Regjeringa legg opp til ein reell vekst i kommuneinntektene på mellom 4,3 og 5,3 milliardar kroner i 2018.

Les meir

Skald startar nynorsk bokklubb

 Forlaget Skald startar bokklubb for verdsklassikarar omsett til nynorsk.

Les meir

Mållaget glad for nynorskvennleg KrF-pro…

Noregs Mållag gler seg over at landsmøtet i KrF sist helg vedtok ein tydeleg nynorskpolitikk, ikkje minst ved å støtte sidemålsundervisninga i skulen.

Les meir

Slik blir studentar positive til nynorsk…

Studentar som har arbeidd med nynorske barnebøker i studietida, får meir positive haldningar til å bruka nynorsk barnelitteratur i barnehagen, går det fram av ny undersøking. 

Les meir

Har fått midlar til nynorske turbibliote…

Fylkesbiblioteket har fått støtte frå Nasjonalbiblioteket til prosjektet Nynorske turbibliotek i Sogn og Fjordane. Biblioteka skal inn i dagsturhyttene som skal byggast i alle kommunane våre.

Les meir

Nynorsk er ikkje nemnt med eitt ord i ny…

Nynorsksenteret og Noregs Mållag er skuffa. Statssekretær Magnus Thue seier nynorsk som skriftspråk ikkje er ein del av arbeidet til barnehagane.

Les meir

Høge kunstnarlege ambisjonar har gitt so…

Publikumstalet har dei siste seks åra lege på over 200 000, ein stabilitet teateret er særs nøgd med. 

Les meir

Dag og Tid får Fritt Ords pris

Vekeavisa Dag og Tid får Fritt Ords pris for 2017 for å ha skapt grundig og seriøs journalistikk som tar heile Noreg på alvor.

Les meir

Høgskular og universitet bryt mållova

Medan dei fleste institusjonane har for lite nynorsk, har Høgskulen i Volda for mykje.

Les meir

Språkrådet ber UiO om å bruke meir nynor…

Nynorskbruken ved Universitetet i Oslo er på veg oppover, men dei er langt frå å oppfylle krava i mållova. No vil Språkrådet ha endring.

Les meir

Nynorsk i skolane og lærarutdanninga

Fredag 28. april er det nynorskseminar på Høgskolen i Innlandet. Seminaret rettar seg mot lærarar, skoleleiarar, lærarutdannarar og andre interesserte.

Les meir

Maria Parr kjem til landstinget til LNK

  Sjå smakebitar frå programmet til Landstinget til LNK 8.-9.juni!

Les meir

Nynorskløft på Venstres landsmøte

Framleis eigen sidemålskarakter, 25 prosent nynorsk i NRK og stryka nynorskdidaktikk i lærarutdanninga er nokre av vedtaka frå Venstre sitt landsmøte.

Les meir

Fredrik Hope er ny leiar i Målungdommen

Vil kjempe for meir nynorsk i lærarutdanningane.

Les meir

– Viktig å formidla på nynorsk

Statssekretær Magnus Thue i Kunnskapsdepartementet fortel at Lesesenteret tar grep for å få meir nynorsk materiell gjennom Leseløyper.

Les meir

Boka om Lothepus kjem på Samlaget

– Det blir ei bok full av røvarhistorier.

Les meir

Sunnhordland er årets lokalavis

Årets lokalavis «byr opp til dans – og er tydeleg på at ho ønskjer kontakt både med lesarar og annonsørar».

Les meir

Nytt frå NRK

  • Flomvarsel opprettholdes i Agder
    Flomvarselet er fortsatt på oransje nivå for Aust-Agder, men blir oppdatert søndag formiddag. Klokken sju søndag morgen melder politiet i Agder at de foreløpig ikke har fått meldinger om hendelser knyttet til værsituasjonen.
  • 15 politifolk arrestert i Mexico
    15 politifolk er arrestert i Mexico som følge av at de skal ha rundstjålet en eiendom. Hendelsen ble fanget opp av et sikkerhetskamera. Ifølge påtalemyndigheten skal de ha fått med seg både husholdningsartikler og flere kjæledyr.
  • Kastet gjenstand inn på utested
    En mann er pågrepet og mistenkt for drapsforsøk etter å ha kastet en gjenstand inn på et utested i Ängelholm i Sverige i natt. Bombegruppen er på stedet. Vitner sier til Aftonbladet at det dreier seg om en type brannbombe.
  • Tillerson vil løse Qatar-krisen
    USAs utenriksminister Rex Tillerson forsøker på nytt å få en slutt på den bitre striden mellom landets to allierte Qatar og Saudi-Arabia. Tillerson forsøkte å mekle mellom partene i juli uten hell, søndag gjør han et nytt forsøk.
  • Hester reddet ut veltet lastebil
    Alle de seks hestene som var fanget i en lastebil som kjørte av veien og veltet i Vinje i Telemark i natt er berget ut av dyretransporten. Det skjedde først etter en lang og vanskelig operasjon, ifølge NTB.
  • Russisk opposisjonsleder løslates
    Den russiske opposisjonslederen Aleksej Navalnyj skal løslates søndag, etter å ha sittet fengslet i 20 dager, opplyser advokaten hans. Navalnyj er innbitt motstander av president Vladimir Putin og anklager russiske myndigheter for korrupsjon.

Nytt frå Framtida