Bokmålsfundamentalistane

Er lågmoms det som skal til? Redaktørane i dei to største nettavisene i Noreg likte dårleg då Norsk Målungdom hjelpte dei med å laga eigne versjonar av avisene maskinelt omsett til nynorsk. Dagbladet-redaktør Lars Helle blei så oppøst at han stoppa nynorskdb.no på mindre enn eit døger. Eigentleg burde han berre vera nøgd. Kvar ekstra annonsevising som stuntet bidrog til, førte til ekstra inntekter for Dagbladet.

"Identitet". "Tradisjon". "Dette er noko me har bestemt". Det var dei beste forklaringane dei kunne koma opp med på spørsmålet om kvifor deira eigne journalistar ikkje får bruka nynorsk på jobben. Ikkje heilt ukjent argumentasjon for andre mørkemenn – som tek avgjersler på vegne av andre i krikar og krokar elles i samfunnet. Men sidan dei ikkje klarar å finna andre argument, så er det kanskje ikkje så gale likevel? Ein gong må vel trollet sprekka?

Monster-motstanden mot nynorsk i riksavisene, er om lag like gamal som avisene, eller nynorsken for den del. Men måten me kommuniserer på har endra seg. Avstadane har blitt kortare. Nettavisene til Dagbladet og VG har fleire lesarar enn papirmødrene sine. Dei er også vorte meir riksaviser. Enno er hovudstaden verdas navle, men også i fleire lokalsamfunn spreidd ut over heile Noreg er VG Nett det mest lesne mediumet – og tovegskommunikasjonen mellom lesarane aukar. Då er det litt merkeleg at dei ikkje kan godta begge dei to offisielle målformene i kongeriket Noreg. Viss dei verkeleg har ambisjonar om å vera riksaviser og kommunisera med lesarane sine, meiner eg.

For to år sidan hoppa fleire redaktørar ut og ropa om åtak på ytringsfridomen. Friske takter frå Språkrådet føreslo å bruka økonomiske verkemiddel for å la avisjournalistane få bruka begge dei offisielle norske målformene. Det byrja med at bokmålsbrukar og tidlegare radiodirektør i NRK, Tor Fuglevik, føreslo å knyta momsfritaket til avisene til bruk av begge målføra. Aviser som nektar bruk av begge målformer burde mista pressestøtta, både når det gjeld direkte pressestøtte eller momsfritaket.

Kulturdepartementet skal no handsama tilrådingane frå Mediestøtteutvalet. Eit lite juleønskje er nokre nærmare vurderingar om forslaget til Fuglevik. Dersom departementet til dømes kjem fram til lågmoms for nettavisene, så kunne det vore heilt fint om dei knytte dette til om den enkelte riksavis tillét begge målformene eller ikkje. Når norske aviser får pressestøtte som momsfritak er det for å fremja presseideal som fri informasjon, debatt og samfunnskritikk. Men det er også for å fremja det norske språket – i begge sine offisielle målformer. At osloredaktørane ikkje forstår dette har lite med toleranse og mangfald å gjera. Det kunne jo vera kjekt å sjå om ei gulrot som lågmoms kunne endra på dette?

Svein Olav Langåker er prosjektleiar i nettavisa Framtida.no

Utskrift E-post

Fleire Nyhende

Kvardagsmat-Anita på bestseljar-liste

Noregs største nynorske matbloggar, Anita Stokke Blomvik, kom med kokebok sist veke. No er boka på sjetteplass på Haugenbok.no si bestseljarliste.

Les meir

Søviknes vil bli fylkesordførar i det ny…

Avgått olje- og energiminister Terje Søviknes (Frp) har som mål å bli fylkesordførar for det nye fylket Vestland, seier han til NRK.

Les meir

Ap sikrar fleirtal mot Viken

  Fylkespolitikarane i Ap, Frp, SV og Sp i dei tre Viken-fylka vil setje planlegginga av samanslåinga på vent til Stortinget har behandla regionreforma på nytt. I Stortinget kjem Ap til...

Les meir

Bent Høie vil bli fylkesmann i Rogaland

  Helseminister Bent Høie (47) søkjer embetet som fylkesmann i Rogaland, og har samtidig varsla Høgre om at han ikkje tar attval til Stortinget i 2021.

Les meir

Samanslåingskommunar får arkivtilsyn i h…

Kommunar som skal slå seg saman er blant dei som har førsteprioritet når Arkivverket i haust skal gjennomføra tilsyn med rundt 60 verksemder.

Les meir

Sykkylven sa nei takk til Ålesund

Kommunestyret i Sykkylven på Sunnmøre sa måndag nei til ei samanslåing med Ålesund. I staden ønskjer dei forhandlingar med nabokommunen Stranda.

Les meir

Grande vil forlenge fastprisen på bøker

  Kulturminister Trine Skei Grande vil utvide fastprisordninga for bøker til å gjelde eitt år frå utgjevingsdato. Forslaget blir møtt med jubel frå bokbransjen.

Les meir

Sp-toppar vil ha omkamp om fylkessamansl…

  Fleire sentrale Sp-politikarar varslar at dei vil ha omkamp om fylkessamanslåinga på Vestlandet.

Les meir

Ny nestleiar i Noregs Mållag

Peder Lofsnes Hauge tek over etter Jens Kihl.

Les meir

Fritt ord gir 2,3 millionar kroner til b…

Stiftinga Fritt Ord har løyvd 2,3 millionar fordelt på 40 forskjellige norske folkebibliotek, for å styrke debatt og samtalar i biblioteka.

Les meir

Bykle kommune brukar mest på kultur

Bykle kommune toppar lista over dei beste kulturkommune i landet i den årlege kåringa til Kommunal Rapport, Kommunebarometeret.

Les meir

Besøksrekord på biblioteka i fjor

Bibliotektal frå kvar enkelt kommune finn de på bibliotekutvikling.no. Slik blir det høve til å lage lokale vriar for dykkar avis.

Les meir

Kommunalministeren meiner samanslåingar …

Kommunalminister Monica Mæland (H) meiner større kommunar og fleire kommunesamanslåingar er løysinga på ei mogleg rekrutteringskrise i distrikta i framtida.

Les meir

Kjartan Helleve dagleg leiar i Kringkast…

Kjartan Helleve tek over stillinga som dagleg leiar i Kringkastingsringen etter Anne Svanaug Straume.

Les meir

NRK får kritikk for lite nynorsk og sami…

NRK, P4 og Radio Norge oppfylte i hovudsak forpliktingane som allmennkringkastarar i 2017, ifølgje Medietilsynet. NRK hadde likevel for lite nynorsk.

Les meir

Ellevill nykomar nominert til Hedda

Kristoffer Olsen kom inn som eit frisk pust i norsk teater med sin elleville rolle i «The Book of Mormon» på Det Norske Teatret. No er han nominert til Hedda.

Les meir

Etter kvart vart Tord Gustavsen ein stor…

Tord Gustavsen urframfører tingingsverket til Vinje-jubileet under Dei nynorske festspela laurdag.

Les meir

Lovfestar ungdomsråd i alle kommunar

– Dette er ein kjempesiger for at ungdom skal bli høyrt, seier KrFU-leiar Martine Tønnessen.

Les meir

30 millionar til leselyst i Bokåret 2019

  Regjeringa vil bruka 30 millionar kroner til å fremja leselyst i Noreg i Bokåret 2019 .

Les meir

Rune Haugsdal blir ny fylkesrådmann for …

Fylkesrådmann i Hordaland Rune Haugsdal (58) er tilsett som ny fylkesrådmann og prosjektleiar for det nye storfylket på Vestlandet. 

Les meir

Vart beden om å godta eksamen på bokmål

Kvart år er det eit tjuetals studentar med nynorsk som hovudmål, som tek kontakt med Målungdommen for å få hjelp til å klage på at dei ikkje får eksamensoppgåvene sine...

Les meir

Rogaland: Uklokt å gå for Vestland

– Vi kan vel ikkje kalle oss eit vestlandsfylke lenger, sa fylkestingsmedlem Anja Berggård Endresen (V) frå Rogaland i den opne høyringa i Stortinget om framlegget til nye fylkesnamn tysdag.

Les meir

Skald heidra med pris for vakre bøker

Klassisk verdslitteratur på nynorsk frå Skald forlag er kåra til den vakraste bokserien.

Les meir

Magni Øvrebotten er tildelt Målprisen 20…

- Noregs Mållag gjev Målprisen til Magni Øvrebotten fordi ho alltid har vore offensiv, på vegne av journalistikken og nynorsken, seier Inger Johanne Sæterbakk, styremedlem i Noregs Mållag.

Les meir

Nynorsk litteraturpris til Olaug Nilssen

Olaug Nilssen er tildelt Nynorsk litteraturpris 2017 for boka «Tung tids tale».

Les meir

Vil halde på eldre litteratur- og språkh…

Eit svekkt norskfag kan gå ut over haldninga til framande kulturar. Slik argumenterer Norges Mållag i sitt forsvar for eldre litteratur- og språkhistorie.

Les meir

Maria Parr får Nynorsk barnelitteraturpr…

Maria Parr får Nynorsk barnelitteraturpris 2017 frå Noregs Mållag for boka «Keeperen og havet».

Les meir

– Den beste måten å heidre Vinje på, er …

Fredag 6. april er det 200 år sidan Aasmund Olavsson Vinje blei fødd. – Den beste måten å heidre Vinje på, er å gje journalistikk på nynorsk gode vilkår, seier Magne...

Les meir

Skirbekk: – Vinje er hyperaktuell

Det seier professor i filosofi Gunnar Skirbekk. I dag er det 200 år sidan Aasmund Olavsson Vinje vart fødd.

Les meir

Ønskjer nasjonal dugnad for språk og ny …

Tekniske duppedittar som du kan snakka med og som kan tenkja sjølv er på full fart inn i norske heimar, men problemet er at det finst lite norsk språkteknologi til...

Les meir

Norsk Målungdom vil sikra nynorsk i grun…

Landsmøtet til Norsk Målungdom gjekk denne helga av stabelen i Drammen. Landsmøtet vedtok mellom anna at dei meiner at jamstillinga av nynorsk og bokmål bør stå i grunnlova.

Les meir

Austmannaprisen til Jens Haugan

Den årlege Austmannaprisen frå Austmannalaget vart i år tildelt Jens Haugan. 

Les meir

Erik Ulfsby blir ny styreleiar i Språkrå…

Kulturdepartementet har utnemnd teatersjef Erik Ulfsby ved Det norske teatret til ny styreleiar i Språkrådet.  

Les meir

Rekordresultat for Nynorsk kultursentrum

Årsresultatet for Nynorsk kultursentrum i Ørsta blei på 1,3 million kroner i 2017. Det er det beste resultatet nokon gong for institusjonen, som hadde samla inntekter på 28,6 millionar, går...

Les meir

For første gong på 19 år har avisene sam…

105 norske mediehus hadde opplagsframgang i 2017, viser ferske tal frå MBL. For første gong les fleire på mobil enn på papir.

Les meir

Kuttar i grammatikken – det likar Mållag…

I det nye norskfaget skal elevane i større grad finne ut av ting sjølv, men Noregs Mållag meiner dei kan trenge hjelp til å hugse på nynorsken.

Les meir

Sluttar som generalsekretær i Noregs Ung…

Eli Ulvestad har varsla styret om at ho seier opp stillinga si i Noregs Ungdomslag, og at siste arbeidsdag blir 31. mai.

Les meir

Rogaland betalte mest skatt i fjor

Ingen fylke bidrog med fleire skattekroner i fjor enn Rogaland. Oljefylket stod for nesten ein femdel av 476 skattemilliardar frå fylka.

Les meir

Hundrevis av sunnhordlendingar vil til R…

Onsdag 14. februar fekk ordføraren på Stord Gaute Straume Epland overrekt 390 underskrifter frå sunnhordlendingar som har skrive under på eit opprop om at Stord bør bli ein del av...

Les meir

Høgskulen på Vestlandet ønskjer framleis…

Rektor for Høgskulen på Vestlandet (HVL), Berit Rokne, meiner det er viktig at høgskulen etter kvart får status som universitet.

Les meir

Mange nynorskforfattarar nominerte til l…

Sju av dei seksten som er nominerte til litteraturkritikarprisane for 2017 er nynorskbrukarar.

Les meir

Mållaget vil har rask avgjerd om fylkesn…

Stortinget må snarast rydde opp i dei omdiskuterte fylkesnamna Vestlandet, Innlandet og Viken før dei festar seg, oppmodar styret i Noregs Mållag.

Les meir

15 av 28 kommunar fekk arealplan-medhald

  Kommunal- og moderniseringsdepartementet gav kommunane medhald i 15 av 28 saker der statlege organ, fylkeskommunar, Sametinget eller ein nabokommune hadde levert motsegn mot ein kommunal arealplan.

Les meir

Lokalavisredaktørar kritiserer distrikts…

  Fleire lokalavisredaktørar meiner problemet til NRK ikkje er for lite sendetid, men tam lokaljournalistikk. 

Les meir

NRK snur og innfører lengre distriktssen…

NRKs omlegging av distriktssendingane har ført til mange reaksjonar frå misfornøgde lyttarar. No snur kanalen og lovar igjen lengre distriktssendingar.

Les meir

Etterlyser moderne Ferdaminne

I høve Aasmund Olavsson Vinje sitt 200-årsjubileum inviterer Norsk Journalistlag til konkurranse om å lage eit ferdaminne frå vår tid. Vinnaren får 20.000 kroner.

Les meir

Ny utgåve av bibliografi over nynorsk-de…

Direktør Ottar Grepstad ved Nynorsk kultursentrum i Ørsta har oppdatert bibliografien «Skjønnlitterære debutantar på nynorsk og dialekt» frå 2015.

Les meir

Historisk godt år for Det Norske Teatret

265.483 publikummarar fann vegen til teateret i fjor. Det er det høgste besøkstalet nokon gong.

Les meir

Eva Weel Skram til Dei nynorske festspel…

Sogndal-artisten skal halde opningskonserten i Ivar Aasen-tunet 7. juni.

Les meir

Kommunar får meir makt i konfliktar med …

Nye lovvedtak gir kommunane større makt og sterkare rettar dersom det oppstår konflikt mellom stat og kommune. 

Les meir

Vedum fryktar meir sentralisering med Ve…

Sp-leiar Trygve Slagsvold Vedum fryktar regjeringa blir endå meir sentraliserande med Venstre i regjering. Han meiner partiet dreiv eit dobbeltspel i valkampen.

Les meir

Venstre-ordførarar delte om regjeringsfo…

Tre av Venstres sju ordførarar seier ja til vedtaket om at partiet skal gå i regjeringsforhandlingar. Tre seier nei, og éin sit på gjerdet.

Les meir

Marit Eikemo får 100.000 kroner i stipen…

  Forfattaren Marit Eikemo har fått eit arbeidsstipend frå Det Norske Samlaget på 100.000 kroner. 

Les meir

Mållaget lyser ut stipend

Noregs Mållag vil ha søkarar til to nynorskstipend på 50.000 kroner kvar til prosjekt som kan fremje nynorsken.

Les meir

Regjeringa justerer grensene i kystkommu…

  Kommunal- og moderniseringsdepartementet har vedteke at grensa mellom Vågsøy kommune og kommunane Eid/Selje i Sogn og Fjordane blir justert slik at området Bryggja blir flytta frå Vågsøy til Eid/Selje. 

Les meir

Hareides nei til kommunetvang får Vedum …

KrF påfører regjeringa eit nederlag i kommunereforma når partiet seier ja til at Leka og Bindal likevel ikkje må tvingast saman med Vikna og Nærøy.

Les meir

No får innvandrarane læra nynorsk i Tysn…

Tysnes kommune blir den 49. kommunen i landet som går over til nynorsk opplæring for vaksne innvandrarar.

Les meir

Ny rapport kritiserer kommune-avrøysting…

Ein ny rapport frå Institutt for samfunnsforskning (ISF) har undersøkt gjennomføringa av folkeavrøystingane i samband med kommunereforma. Konklusjonen er at nesten ein tredel av avrøystingane var udemokratiske.

Les meir

– Kommunesamanslåing kan svekkje lokalde…

I 2020 blir 426 kommunar redusert til 354. Det inneber, i fleire tilfelle, større avstandar mellom folk og den politiske leiinga. Dette kan føre til at periferien blir meir perifer...

Les meir

Ravatn kan vinna internasjonal litteratu…

Ho er éin av to nynorskforfattarar på langlista til Dublin Literary Award.

Les meir

Nytt frå NRK

  • 3000 drept i luftangrep siste årene
    Over 3.000 sivile er drept i luftangrep fra den USA-ledede koalisjonen mot IS i Syria og Irak de siste fire årene, anslår Syrian Observatory for Human Rights. SOHRs anslag baserer seg i høy grad på et nettverk av kilder inne i Syria.
  • Blir likevel ikke forfremmet
    Toppene i den tyske storkoalisjonen har blitt enige om likevel ikke å forfremme den nylig avgåtte etterretningssjefen Hans-Georg Maassen. Maassen forfremmelse i innenriksdepartementet skapte brudulje i den tyske regjeringen.
  • 2-åring døde etter fall fra vindu
    En to år gammel gutt er død etter at han falt ut av et vindu i 8. etasje i en blokk i Tumba i Stockholm. Politiet gjennomfører tekniskeundersøkelser på stedet men mistenker ikke at det har skjedd noe kriminelt, melder Aftonbladet.
  • – Flere feil ved stemmetellingen
    Stikkprøver viser at det ble gjort flere feil under stemmetellingen i Stockholm etter valget i Sverige 9. september, melder SVT. Ifølge den svenske kringkasteren er det påvist flere feil også i de stemmene som har blitt kontrollregnet i Sundbyberg.
  • Bekrefter Kavanaugh-høring torsdag
    Senatets justiskomité bekrefter at Brett Kavanaugh og kvinnen som har anklaget ham for voldtektsforsøk møter i en åpen høring torsdag neste uke. Kavanaugh har avvist anklagene og sagt at han gjerne vil stille opp for å renvaske sitt navn.
  • 224 døde etter ferjeulykke
    224 mennesker er bekreftet omkommet etter ferjeforliset i Tanzania. Ferja, som offisielt hadde en kapasitet på maks 101 passasjerer, hadde 265 mennesker om bord da den forliste, ifølge samferdselsminister Isack Kamwelwe.

Nytt frå Framtida